In het nieuwe kabinet onder aanstaand premier Rob Jetten (D66) wordt één staatssecretaris verantwoordelijk voor alle digitale zaken. Het gaat om Willemijn Aerdts (D66). Aerdts geldt als expert op het gebied van inlichtingen- en veiligheidsdiensten. Ze is docent-onderzoeker bij het Institute for Security and Global Affairs van de Universiteit Leiden en is sinds juni 2013 lid van de Eerste Kamer. Eerder werd al bekend dat Heleen Herbert (CDA) de beoogd minister van Economische Zaken en Klimaat is.
Tot nu toe waren de verantwoordelijkheden voor digitale zaken verdeeld over drie ministeries (Binnenlandse Zaken, Economische Zaken en Justitie & Veiligheid). De roep om een bewindspersoon met duidelijke beslismacht over digitale zaken klinkt al jaren, ook uit de IT-sector zelf. De nieuwe coalitie is het eens met die oproep. “We vinden het belangrijk om het op één plek samen te brengen. En daar komt dus ook alles bij kijken: digitale veiligheid, de enorme kansen die de digitalisering biedt voor de Nederlandse economie en samenleving. Maar ook de grote discussies die in Europa spelen over: hoe word je minder afhankelijk van software en bedrijven uit het buitenland”, liet Jetten zich eerder al ontvallen tegenover een aantal journalisten.
Het aanstaande kabinet heeft een waslijst aan digitale wensen, blijkt uit het Coalitieakkoord dat zelfs een apart hoofdstuk over digitalisering bevatte.
Van drie bewindspersonen naar één
Tot nu toe waren de verantwoordelijkheden rondom digitalisering verspreid over drie ministeries en bewindspersonen:
- Het Ministerie van Economische Zaken (EZ) is verantwoordelijk voor de digitale economie en innovatie. De huidige minister van Economische Zaken Vincent Karremans, heeft onder meer digitale infrastructuur, AI, data, cloud, cybersecurity-industrie, startups & scale-ups, innovatiebeleid en technologieontwikkeling in zijn portefeuille.
Dit ministerie heeft een trekkende rol bij de Nationale Technologiestrategie (NTS), waarvoor Digital Holland onlangs de Actieagenda AI/Data en de Actieagenda Cybersecurity Technologies heeft opgeleverd. Stephanie Ottenheijm, Lead AI, Data en Cloud, is bij Digital Holland verantwoordelijk voor de uitvoering van de Actieagenda AI/Data. Eddy Boot is als Lead Cybersecurity Technologies verantwoordelijk voor de uitvoering van de Actieagenda Cybersecurity Technologies. - Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) is verantwoordelijk voor de digitale overheid. Minister Frank Rijkaart (BBB heeft onder meer de volgende thema’s in zijn portefeuille: digitale dienstverlening aan burgers en bedrijven, basisregistraties, digitale identiteit, overheids-ICT, algoritmen en publieke waarden. Daarnaast voert Binnenlandse Zaken nu nog de regie op interbestuurlijke digitalisering. Dit ministerie heeft een trekkende rol bij de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS).
- Het Ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV) is nu nog verantwoordelijk voor cybersecurity en digitale veiligheid. Minister Foort van Oosten (VVD) heeft nu nog onder meer de volgende thema’s in zijn portefeuille: nationale cyberweerbaarheid, NCSC, cybercrime, bescherming van vitale infrastructuur en nationale veiligheid. Er is een sterke koppeling met defensie en inlichtingendiensten.
Geen apart ministerie
In een aantal andere Europese landen, zoals Denemarken, Polen en Duitsland, is gekozen voor een minister voor Digitale Zaken. Van verschillende kanten is de afgelopen tijd ook voor Nederland aangedrongen op een minister van Digitale Zaken, hoofdzakelijk vanwege de snelle ontwikkelingen in de technologiesector. Aanstaand premier Rob Jetten liet echter weten geen ministerie van Digitale Zaken te willen. "We hebben de laatste jaren best een wildgroei gezien in ministeries en daar is de overheid niet per se beter van geworden. Dus dat gaan we niet doen."
Reactie Digital Holland
Digital Holland-directeur en -bestuurder Frits Grotenhuis is blij dat de verantwoordelijkheden voor digitale zaken voortaan bij één staatssecretaris is ondergebracht. “Het is goed dat één staatssecretaris de gecombineerde portefeuille Digitale Economie en Soevereiniteit draagt binnen het Ministerie van Economische Zaken. Dit sluit heel goed aan op onze rol en ambitie om kennis en innovatie verder te brengen in Nederland op het gebied van digitale technologieën. Daarbij werken we nauw samen met de directoraten-generaal Digitale Economie en Bedrijfsleven & Innovatie.”