Livefeed actieagenda's

In deel 5 van deze serie staan de ambities van de ACtieagenda Cybersecurity Technologies centraal. In het rapport ‘De Nationale Technologiestrategie – bouwstenen voor strategisch technologiebeleid’ staat de volgende ambities voor Cybersecurity Technologies:

‘In 2035 heeft Nederland een concurrerende cybersecuritymarkt met voldoende talent ontwikkeld, en middels een multidisciplinaire aanpak een internationaal leidende positie in innovatieve cybersecuritytechnologieën verworven. Deze technologieën leveren een essentiële bijdrage aan de beveiliging van infrastructuren en IT- en OT-netwerken, de transitie naar post-quantum cryptografie en meer automatische detectie en verdediging door inzet van AI.

Door onderzoek en meer publiek-private samenwerking, op nationaal en internationaal niveau, is de kennispositie versterkt en is kennisvalorisatie toegenomen. Hiermee is cybersecurity een geïntegreerd onderdeel van de Nederlandse sectoren door het toepassen van secure-by-design, secure-by-default, cybersecurity in de toeleveringsketen van organisaties en bedrijfsketens. Dit alles draagt bij aan een digitaal veilig, weerbaar, autonoom en welvarend Nederland.’

Intrinsiek digitaal veilig in 2035
Samengevat: Nederland is in 2035 intrinsiek digitaal veilig. Een digitaal veilig Nederland vraagt een transitie van reactief naar proactief beveiligen. Realisatie van deze ambitie vereist samenhangende voortgang op een aantal opgaven.

In de Nationale Technologiestrategie (NTS) staan een aantal deelambities gedefinieerd, die verder zijn uitgewerkt, geüpdate en aangevuld tijdens de ontwikkeling van de Actieagenda Cybersecurity Technologies. Zo is in 2035 met een multidisciplinaire aanpak meer samenhang gecreëerd tussen investeringen in cybersecurity en andere disciplines, zoals quantumtechnologie en AI en andere relevante sleuteltechnologieën.

Daarnaast komt er meer samenhang met investeringen in niet-technische disciplines zoals gedragswetenschappen en economie. Ook moet cybersecurity (secure-by-design en security by-default) een vanzelfsprekend onderdeel van onderzoeks- en testfaciliteiten van verschillende (sleutel)technologieën worden. Verder moet er voldoende toegang tot durfkapitaal voor cybersecurity bedrijven komen en zijn er geen belemmeringen op de interne markt voor duurzame groei van de cybersecuritysector.

Verder worden meer Nederlandse marktpartijen betrokken bij onderzoek en innovatie van cybersecuritytechnologieën en worden oplossingen meer vraaggestuurd ontwikkeld. Daarnaast vindt meer samenwerking plaats tussen het mkb, de grote bedrijven, overheden en kennisinstellingen om kennis en vaardigheden in het mkb te vergroten. Tot slot zijn vraag en aanbod in het cybersecurity-onderwijs en op de arbeidsmarkt beter op elkaar aangesloten.

Grenzen bereikt
“De huidige manier van werken binnen het cybersecurity technologies-domein heeft zijn grenzen bereikt. Huidige producten worden onvoldoende getest voor ze de markt op komen. Men kiest ervoor te patchen als we in de praktijk tegen fouten aanlopen. Dat doen we voor geen enkel ander product zo. Waarom wel voor digitale?”, vraagt Stephanie Ottenheijm, verantwoordelijk voor de ontwikkeling van de Actieagenda's Cybersecurity Technologies en AI/Data zich hardop af. “Ook voor digitale producten moet gelden dat ze inherent veilig zijn als ze de markt op komen. Dat vraagt om een grote omkering in het denken van de makers van deze producten en diensten. Ik ben dan ook blij dat Eddy Boot de uitvoering van de Actieagenda Cybersecurity Technologies gaat trekken.”

“De ambitie is huizenhoog: in 2035 zijn we als land intrinsiek digitaal veilig”, stelt Boot. “Digitalisering wordt daarmee vanzelfsprekend veilig. Om dat te bereiken moeten we nóg meer samenwerken dan we al doen en op een andere manier durven te kijken naar cybersecurity”.

Ottenheim: “We moeten naar een secure-by-design-aanpak waarbij we digitale veiligheid niet langer als bijzaak, maar als fundament van innovatie te beschouwen. In een samenleving die steeds meer afhankelijk is van digitale systemen is het essentieel dat veiligheid al vanaf het eerste ontwerpmoment wordt ingebouwd in digitale producten en diensten. Dit voorkomt kostbare kwetsbaarheden achteraf, versterkt het vertrouwen van burgers en bedrijven, en vergroot de internationale concurrentiekracht van Nederlandse innovaties.”

Op dit moment is secure-by-design nog geen gemeengoed in Nederland. Hier zal een nieuw ecosysteem voor moeten worden opgetuigd, waarbij er intensief wordt samengewerkt tussen kennisinstellingen, bedrijven en overheidsinstanties. “De Actieagenda is het kruispunt waar dat samenkomt en wat als nationaal kompas dient voor het bouwen van sterke samenwerkingsverbanden en grensverleggende technologie- en methodiekontwikkeling, om te komen tot een intrinsiek digitaal veilige toekomst voor ons allemaal”, aldus Boot.

In de volgende post op deze liveblog staan we stil bij het proces van de totstandkoming van de Actieagenda's AI/Data en Cybersecurity Technologies.

In de vorige twee posts van deze livefeed stonden we stil bij het missiegedreven innovatiebeleid, de transitie van topsectorenbeleid naar het nieuwe industriebeleid en de Nationale Technologiestrategie (NTS). In deze post staan de Actieagenda's die voortvloeien uit de NTS centraal. 

Digital Holland (voorheen Topsector ICT) ontwikkelt 2 Actieagenda’s voor prioritaire digitale sleuteltechnologieën: één voor AI/Data en één voor Cybersecurity Technologies. Maar waarom is er van alle digitale technologieën juist gekozen voor deze twee?

Sterke punten
“Voor beide technologieën geldt dat ze een sterke kennisbasis in Nederland hebben en veel bijdragen aan ons verdienvermogen. Daarnaast leveren de technologieën een belangrijke bijdrage aan het oplossen van maatschappelijke uitdagingen. Bovendien zijn deze sleuteltechnologieën van belang voor de nationale veiligheid”, licht Stephanie Ottenheijm, verantwoordelijk voor de ontwikkeling van de twee Actieagenda’s toe.

Uitdagingen en zorgen
Maar er zijn ook uitdagingen die tot zorgen leiden. Ottenheijm: “Data worden regelmatig voor doeleinden gebruikt zonder de rechthebbenden te consulteren, laat staan om toestemming te vragen of te betalen hiervoor.” Daarnaast worden we door de macht van Big Tech steeds afhankelijker van buitenlandse partijen en is er sprake van aanzienlijke geopolitieke verschuivingen, waarbij er sprake is van onvoorspelbaar bestuur. “Er zijn bovendien een aantal gecentraliseerde platforms met grote macht en vaak hebben we totaal geen invloed hierop. Ook zijn de grootste AI-modellen ondoorzichtig. Er is geen invloed op de veiligheid en het gebruik van Nederlandse data door anderen”, licht Ottenheijm toe.

“Technologie is inmiddels een belangrijk onderdeel van ons dagelijkse leven. Daarmee vergeten we hoe het de manier waarop we samen werken en leven beïnvloedt. Technologie is namelijk niet neutraal. Het reflecteert de waarden van de makers. Daarmee bepalen de ontwikkelaars van die technologie hoe wij leven en werken. De vraag is of die waarden van de ontwikkelaars aansluiten bij die van ons”, zegt Ottenheijm.

Volgens haar is het cybersecurity-vraagstuk groot en veelkoppig. De complexiteit van systemen neemt toe en cyberaanvallen worden steeds geavanceerder. “De kosten van cyberaanvallen en -bescherming hiertegen stijgen hard en de risico’s zijn vaak onbekend bij het mkb en in ketens.” Ook hier is er sprake van een grote afhankelijkheid van buitenlandse leveranciers. Bovendien blijven legacy-systemen nog decennia kwetsbaar. “Zelfs als we vanaf nu alleen nog maar volledig cyberveilige technologie maken, dan nog zitten we met een grote erfenis van systemen die dat niet zijn en voortdurend veilig gehouden moeten worden.”

Meer regie pakken
Kortom: het is tijd dat we als Nederland de regie meer naar ons toe gaan trekken, zeker als we de ambities die zijn uitgesproken in de Nationale Technologiestrategie (NTS) willen realiseren. De benodigde stappenplannen worden onder regie van Digital Holland, samen met stakeholders en coalities, uitgewerkt in de Actieagenda AI/Data en de Actieagenda Cybersecurity Technologies.

In deze artikelen lees je waarom AI/Data en Cybersecurity Technologies essentieel zijn voor het strategisch innovatiebeleid van Nederland:

• Waarom AI zo’n belangrijke bouwsteen is voor het strategisch technologiebeleid van Nederland – Digital Holland
• Waarom datatechnologie één van de prioriteiten is van de BV Nederland – Digital Holland

Waarom cybersecurity een essentiële voorwaarde is voor groei en innovatie – Digital Holland

In de volgende post op deze livefeed, die over enkele dagen verschijnt, zoomen we in op de ambities van de Actieagenda AI/Data.

In januari 2026 worden de tien Actieagenda’s die voortvloeien uit de tien prioritaire sleuteltechnologieën van de Nationale Technologiestrategie (NTS) gepresenteerd. In aanloop daar naartoe publiceert Digital Holland op deze livefeed wekelijks een aantal posts over de totstandkoming van de twee actieagenda’s waarvoor we verantwoordelijk zijn: de Actieagenda AI/Data en de Actieagenda Cybersecurity Technologies. Deze eerste post gaat over het missiegedreven innovatiebeleid van Nederland.

Technologische innovaties en ondernemerschap zijn cruciaal voor een productiever, duurzamer en veiliger Nederland. Om internationaal concurrerend te blijven en onze afhankelijkheid van andere landen te beperken, is het van belang leiderschap te behouden op strategische technologische gebieden.

Digitale sleuteltechnologieën

Nederland, Europa, maar ook de rest van de wereld, staan voor grote maatschappelijke uitdagingen. Een belangrijke sleutel hierbij is samenwerking en kennisdeling over innovatieve oplossingen met behulp van digitale sleuteltechnologieën. Het kabinet heeft binnen het missiegedreven innovatiebeleid vijf maatschappelijke thema’s vastgesteld:

• Circulaire Economie
• Energietransitie
• Gezondheid & Zorg
• Landbouw, Water en Voedsel
• Veiligheid
  

Van topsectorenaanpak naar industriebeleid

Het ministerie van Economische Zaken begon in 2011 met de topsectorenaanpak, in een tijd waarin Nederland na de financiële crisis behoefte had aan nieuw perspectief. Het doel was om de Nederlandse economie in een veranderende wereld te versterken en concurrerend te houden, door het bedrijfsleven, wetenschap en overheid samen richting te laten geven aan innovatie en investeringen. Dit heeft een cruciale rol gespeeld bij het versterken van ons innovatievermogen, het aanjagen van publiek-private investeringen en het vertalen van maatschappelijke opgaven naar economische kansen.

Maar de wereld is verder veranderd, met andere economische, technologische en geopolitieke uitdagingen dan 14 jaar geleden. Daarom wordt begin 2026 een gerichter en strategischer industriebeleid gelanceerd. Dat betekent dat de topsectorenaanpak stopt, Het nieuwe beleid focust op meest kansrijke markten voor Nederland, met veel aandacht voor digitale technologie. Het gaat om de volgende markten:

• Halfgeleiders
• Biotechnologie
• Defensiegerelateerde technologieën (waaronder 6G)
• Digitale diensten (met name AI)
• Machinebouw
• Innovatieve chemie
  

U leest hier meer over het nieuwe industriebeleid: https://digital-holland.nl/nieuws/ministerraad-akkoord-met-nieuw-industriebeleid-met-veel-focus-op-tech-en-ai

Innoveren gaat onverminderd door!

Dat er binnenkort een einde komt aan het topsectorenbeleid, betekent niet dat ook het innovatiebeleid stopt, stelt Frits Grotenhuis, directeur van Digital Holland (voorheen Topsector ICT). “We gaan beslist verder met innoveren en behouden onze samenwerkingsstructuur tussen overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen.”

U leest in dit artikel meer over het gewijzigde beleid en de naamswijziging: https://digital-holland.nl/nieuws/innovatiebeleid-blijft-ook-na-be%C3%ABindigen-topsectorenbeleid-topsector-ict-gaat-verder-als-digital-holland

Stay tuned!

In deel 2 van deze serie blogs over de totstandkoming van de Actieagenda’s – dat later deze week verschijnt – leest u meer over de Nationale Technologiestrategie (NTS).

De afgelopen posts lichtten wij al een aantal belangrijke strategieën en plannen toe rondom cybersecurity, in aanloop naar de Actieagenda Cybersecurity Technologies, die wordt gecoördineerd door Topsector ICT. In deze laatste post van deze reeks staat de Nationale Onderzoeksagenda Cybersecurity IV centraal, die op 29 september is gepubliceerd. 

De onderzoeksagenda is een cruciale stap in de richting van het toekomstbestendig maken van ons digitale ecosysteem in het licht van snelle technologische verschuivingen, toenemende digitale afhankelijkheid en wereldwijde geopolitieke onzekerheden.

Er wordt een duidelijke missie geschetst: onze nationale weerbaarheid vergroten en cyberspace veilig houden door alle onderzoeksdisciplines te integreren die nodig zijn om de sociale, politieke, economische, juridische en technologische context te creëren die nodig is voor cyberbeveiliging. Het geeft prioriteit aan beveiliging door ontwerp en standaard. Dit brengt ons op weg naar een toekomst waarin digitale systemen inherent veilig zijn en waar technologie fundamentele Nederlandse en Europese waarden niet alleen ondersteunt, maar ook verankert en bevordert.

Een belangrijk onderdeel van de agenda is de onderzoeksmatrix die de gebieden identificeert waar Nederlandse onderzoekers internationaal al toonaangevend zijn en gebieden die essentieel zijn om zich de komende jaren verder te ontwikkelen.

De onderzoeksagenda is een samenwerking tussen onderzoekers uit de academische wereld, verenigd in ACCSS (de ACademic Cybersecurity Society) en onderzoekers van hogescholen, verenigd onder de paraplu van PRIO, Platform Praktijkgericht ICT-Onderzoek. De onderzoeksagenda wordt ondersteund door NWO, dcypher, het ministerie van Economische Zaken, Cyberveilig Nederland en de Topsector ICT.

Bekijk de onderzoeksagenda

In onze vorige Livefeed-post hadden we het over de Defensie Cyberstrategie 2025. In deze post lichten we een ander belangrijk document uit rondom cybersecurity: de Meerjarenvisie Digitale Overheid. De komende weken behandelen wij hier op de Livefeed, in aanloop naar de presentatie van de Actieagenda Cybersecurity Technologies, die voortvloeit uit de Nationale Technologiestrategie (NTS), steeds een actieplan of strategie voor een bepaalde sector.

In de Meerjarenvisie Digitale Overheid 2030, opgesteld door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, staan kaders voor de ontwikkeling, inrichting en dienstverlening van de digitale overheid. De visie geldt voor Rijk, provincies, gemeenten, waterschappen en andere publieke lichamen. Naast dienstverlening, Generieke Digitale Infrastructuur (GDI) en architectuur & samenhang zijn cybersecurity en informatieveiligheid belangrijk thema’s.

Cybersecurity is expliciet opgenomen als belangrijk onderdeel van de visie én governance. In de visie wordt duidelijk dat betrouwbaarheid en veiligheid (in brede zin) basisvoorwaarden zijn van de digitale overheid. De diensten moeten veilig zijn, gebruikers moeten erop kunnen vertrouwen dat gegevens goed beschermd zijn. De Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) is de gemeenschappelijke norm voor informatiebeveiliging voor alle overheidsorganisaties. Daarnaast moeten overheidsorganisaties voldoen aan geldende veiligheids- en informatiebeveiligingseisen, inclusief komende wetten/reguleringen (zoals NIS2).

In de governance-opzet van MIDO (en de GDI) is cybersecurity een “horizontaal thema” dat alle domeinen en programmeringstafels raakt. Daarnaast wordt voorbereiden op en oefenen met cyberincidenten genoemd en moet er meer focus komen op herstelvermogen, redundantie en veerkracht in systemen en processen.

Ook worden er eisen gesteld aan overheidsorganisaties op het gebied van veilig inkopen van ICT-producten en diensten. Voor wet- en regelgeving en toezicht geldt dat NIS2 specifiek wordt genoemd als Europese richtlijn die omgezet moet worden, inclusief verplichtingen voor incidentmelding en toezicht. Tot slot is het versterken van digitale autonomie en het minimaliseren van de afhankelijkheid van leveranciers en buitenlandse techbedrijven een ambitie van de overheid.

Bekijk de Meerjarenvisie Digitale Overheid 2030

Afgelopen vrijdag is de Ministerraad akkoord gegaan met het voorstel van demissionair minister Vincent Karremans (Economische Zaken) over het nieuwe industriebeleid. Dit beleid focust op de 6 meest kansrijke markten voor Nederland. Hierbij is er ruime aandacht voor digitale technologieën, zoals AI. 

AI is één van de zeven sdigitale sleuteltechnologieën van Topsector ICT. Op dit moment wordt onder onze regie - in nauwe samenwerking met coalities en partijen uit het veld - de Actieagenda AI/Data opgesteld. Deze actieagenda vloeit voort uit de Nationale Technologieagenda (NTS), waarbij de combinatie AI/Data tot één van de tien prioritaire digitale sleuteltechnologieën van Nederland is verklaard.

U leest hier meer over het nieuwe industriebeleid van minister Karremans: Ministerraad akkoord met nieuw industriebeleid met veel focus op tech en AI - Topsector ICT

Vrijdag 10 oktober kwam er groen licht vanuit Europa voor de AI-fabriek en supercomputer in Groningen. De Europese Unie investeert ruim 71 miljoen euro in het project. Eerder stelde het kabinet 70 miljoen euro beschikbaar en ook vanuit de Economische Agenda van Nij Begun ligt er 60 miljoen euro. Met de Europese bijdrage is het project nu volledig gefinancierd en kan de uitvoering beginnen. De totale investering komt uit op zo'n 200 miljoen euro.

In Groningen wordt een expertisecentrum voor AI ingericht in het voormalige Niemeyer-gebouw aan de Paterswoldseweg. Het pand, symbool van de tabaksindustrie, krijgt zo een nieuw leven als broedplek voor ontwikkelingen op het gebied van kunstmatige intelligentie. De verwachting is dat het expertisecentrum halverwege 2026 de deuren opent. De supercomputer die gebouwd wordt moet begin 2027 operationeel zijn. De provincie is nog op zoek naar een geschikte plek daarvoor.

Met de Europese bijdrage sluit Groningen zich aan bij het EuroHPC-netwerk, een Europees samenwerkingsverband van AI-fabrieken. De EU maakte vorig jaar bekend te willen investeren in supercomputers, om zo minder afhankelijk te worden van tech-giganten uit de VS en China.

De 'AI-fabriek' moet een plek worden waar onderzoekers, bedrijven en overheden samenwerken aan slimme toepassingen van AI voor vonder meer de zorg, de landbouw en het bedrijfsleven.

Lees meer in het LinkedIn-bericht van het ministerie van Economische Zaken:

Stephanie Ottenheijm, programmamanager KIA Digitalisering en coördinator van de Actieagenda's Cybersecurity Technologies en AI/Data bij Topsector ICT, was op maandag 29 september een van de sprekers tijdens de International Kick-off Day van de Cybersecurity Week in Den Haag.

De bijeenkomst werd georganiseerd voor tien verschillende internationale delegaties, waaronder die van Frankrijk, UK, Taiwan, India en Canada. Stephanie Ottenheijm sprak onder meer over de laatste stand van zaken als het gaat om de ontwikkeling van de Actieagenda Cybersecurity Technologies, die door Topsector ICT wordt gecoördineerd en wordt opgesteld in nauwe samenspraak met het ministerie van Economische Zaken en diverse partijen uit het veld.

Naast Stephanie sprak ook Saskia Bruines, wethouder Financiën, Cultuur en Economische Ontwikkeling van de Gemeente Den Haag. Joris den Bruinen, algemeen directeur van The Hague Security Delta (HSD) opende de bijeenkomst.

Minister Karremans pleitte op de Dag vd Digitalisering, op woensdag 24 september 2025 in het Louwman Museum in Den Haag voor het creëren van meer urgentie bij politieke partijen en de maatschappij voor innovatie en digitalisering. "We beseffen in Nederland nog onvoldoende hoe belangrijk innovatie en digitalisering is. Dit vergroot het verdienvermogen van Nederland. Het is een pure must om hierin te investeren, zo kunnen we de veiligheid, zorg en onderwijs blijven betalen. We kunnen ons getalsmatig niet meten met de Amerikanen of Chinezen. Dat betekent dat we niet langer alle bloemen kunnen laten bloeien. We zullen keuzes moeten maken en focussen op niches.”

Welke niches dat worden, wordt in december 2025 duidelijk, als het ministerie van Economische Zaken het nieuwe industriebeleid heeft uitgewerkt. Karremans schat in dat Nederland straks gaat focussen op ‘5 of 6 industrieën’. Peter Wennink, oud-ASML, is aangesteld als adviseur om een investeringsagenda op te zetten. Karremans: “Ik noem hem ook wel eens gekscherend de Draghi van Nederland.” De kans is groot dat biotech één van de gekozen niches wordt, net als infrastructuur, lichtte Karremans een tipje van de sluier op.

 "Investeren in AI biedt enorme kansen, maar het maakt ons ook kwetsbaar. Daarom is er de Wet Vifo, die een toets regelt op investeringen, fusies en overnames die mogelijk risico’s vormen voor de nationale veiligheid van Nederland. Zo willen we voorkomen dat vitale ondernemingen en bedrijven die actief zijn in (zeer) sensitieve technologie in handen komen van partijen die daardoor de veiligheid zouden kunnen ondermijnen. Daarnaast helpt het Digital Trust Center (DTC) ondernemers met digitale veiligheid en cyberweerbaarheid.”

Verder liet Karremans weten geen voorstander te zijn van een apart ministerie van Digitale Zaken. “Ik voel niets voor weer een extra ministerie. We moeten eerder naar minder ministeries en meer integraliteit.”

Op de eerste dag van de World Summit AI op 8 en 9 oktober in Amsterdam is de NL AI Ecosystem Day. Het Nederlands Paviljoen wordt medegefinancierd door Topsector ICT vanuit het Strategisch Beurzenprogramma. Daarnaast zijn Handelsroute, Kickstart AI, ROM NL en AIC4NL bij dit event betrokken.

De NL AI Ecosystem Day is een unieke dag vol round tables, matchmaking, en een exclusief netwerkdiner met investeerders, startups, scale-ups, onderzoekers en beleidsmakers uit het Nederlandse AI-landschap. Alle activiteiten zijn op woensdag 8 oktober 2025 op loopafstand van elkaar in de buurt van Amsterdam.

De dag is onderdeel van de World Summit AI die plaatsvindt in het Taets Art and Event Park in Zaandam, dat weer onderdeel is van de World AI Week van 6 tot 10 oktober 2025. Tijdens deze week vinden er diverse AI-gerelateerde evenementen plaats, die naar verwachting meer dan 15.000 bezoekers zullen trekken.

Hier leest u meer: NL AI Ecosystem Day tijdens de World Summit AI in Amsterdam - Topsector ICT

Deze week zijn de eerste Ontwikkelpaden ICT officieel gepubliceerd door de overheid. Een belangrijke stap voor meer overzicht in functies, doorgroeimogelijkheden en passende opleidingen in de digitale sector. De ontwikkelpaden zijn een initiatief van de vertegenwoordigers van de digitale sector, het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. 

Met de paden laten zij zien welke interessante functies, specialisaties en ontwikkelmogelijkheden de ICT heeft. Op welke functies kan talent instromen, overstappen en zich verder ontwikkelen? Daarnaast geeft het Ontwikkelpad aan welke opleidingen geschikt zijn om een bepaalde functie of specialisatie te kunnen vervullen. Het gaat zowel om door de overheid erkende opleidingen op mbo-, hbo- en wo-niveau als ‘niet-overheidserkende’ opleidingen met een waardering van de sector.

De eerste drie ontwikkelpaden zijn inmiddels officieel gepresenteerd. Het gaat om:

• Software Engineering
• ICT Infrastructuur
• ICT Support

Binnenkort volgen de ontwikkelpaden voor de digitale sleuteltechnologieën waarvoor Topsector ICT momenteel een Actieagenda ontwikkelt: Cybersecurity Technologies en AI/Data. Vanaf september 2025 start de ontwikkeling van het pad (cyber)security, meldt Stichting CA-ICT, opleidingsfonds Arbeidsmarkt ICT en aanspreekpunt voor de ontwikkelpaden voor ICT-beroepen en -functies. Vanaf 2026 volgt het ontwikkelpad Data Engineering & Management. Daarnaast komen thema’s als AI, digitale geletterdheid, digitale architectuur en Agile projectmanagement op korte termijn aan bod.

Meer weten? Lees het artikel op de website van Topsector ICT: 

Het Strategisch Programma Veiligheidsmarkt (SP-V) mobiliseert topsectoren voor Defensie. Topconsortium voor Kennis en Innovatie (TKI) voor ICT financiert mee voor projecten op het gebied van AI/Data en/of Cybersecurity Technologies.

Het gaat in de kern om een samenwerking tussen Defensie en Topsector HTSM, maar omdat er veel raakvlakken bestaan met Topsector ICT en de KIA Digitalisering heeft TKI ICT 1,2 miljoen euro aan middelen beschikbaar gesteld.

In onderstaand artikel lees je om welke projecten het gaat en waar die projecten om draaien:

TKI ICT financiert vier projecten in Strategisch Programma Veiligheidsmarkt

Vanaf nu kunnen consortia voorstellen indienen voor de mkb-call 2025 van Topsector ICT, de gloednieuwe call voor publiek-private samenwerking van het mkb op het gebied van digitalisering. Er is in totaal 4 miljoen euro beschikbaar.

Bekijk onze LinkedIn-post:

Het demissionaire kabinet neemt onder leiding van Vincent Karremans, minister van Economische Zaken, 9 acties om de haperende innovatie in Nederland aan te pakken. Nederland staat namelijk wel in de top-3 van EU-innovatieleiders, maar de innovatie-investeringen blijven achter.

Op dit moment investeert Nederland 2,2% van het bruto binnenlands product (bbp) in R&D. Dat is aanmerkelijk minder dan toonaangevende landen als de VS, Zuid-Korea en buurlanden als België (3,3%), Duitsland (3,1%) en Zweden (3,6%). Nederland blijft al jaren onder de 3%-norm hangen en zonder maatregelen valt dit terug naar 2%.

De ministerraad is afgelopen vrijdag akkoord gegaan met de maatregelen in het zogenoemde 3%-R&D-Actieplan. Dat houdt in dat Nederland 3% van zijn economie (het bruto binnenlands product, bbp) in 2030 investeert in onderzoek en ontwikkeling. Hiervoor is 14,9 miljard euro aan publieke investeringen nodig.

Topsector ICT is verheugd over de plannen en dringt al langer aan op ophoging van het R&D-budget. Boegbeeld Jeannine Peek stelde in haar KIVI-lezing in 2023 al dat Nederland digitale innovatie niet serieus genoeg neemt: “Als je digitalisering écht serieus neemt, zijn structurele investeringen in onderzoek en ontwikkeling nodig van rond de 3% van het bbp. Dat is de basis om wereldwijd en in Europa een leidende en concurrerende kenniseconomie te kunnen blijven. Daarnaast zou er ook budget moeten zijn om digitalisering als transitie mogelijk te maken, net als bij de energietransitie.”

Vanaf nu kunt u voorstellen indienen voor de nieuwe NWO-subsidiecall op het gebied van onderzoek naar socio-technische data-uitdagingen met data spaces voor de energietransitie. De Kennis- en Innovatie Convenant (KIC)-call van NWO (Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek) is ingediend vanuit de KIA Digitalisering, die wordt gecoördineerd door Topsector ICT. Hierbij is er ook nauw samengewerkt met de KIA Energie, die gecoördineerd wordt door de Topsector Energie.

Bekijk ons LinkedIn-bericht over deze call:

Elf organisaties uit Zuid-Holland roepen op om te investeren in een cyberveilige energietransitie. De nieuwe innovatiecoalitie wil samen innoveren en investeren in de cyberveiligheid van slimme energienetten (smart grids) en energieketens.

De energietransitie versnelt, maar maakt onze energievoorziening tegelijkertijd kwetsbaarder. De gezamenlijke ambitie van elf organisaties is dat Zuid-Holland de voortrekkersrol pakt in een energievoorziening die vanaf het ontwerp veilig, betrouwbaar én interoperabel is: secure-by-design. 

Hiertoe is de Innovatiecoalitie Cyberveilige Energietransitie opgericht. Dit is een initiatief van de Economic Board Zuid-Holland, TNO, TU Delft, KPN, Stedin, Batenburg Techniek, Technolution, the Green Village, Provincie Zuid-Holland, InnovationQuarter en Security Delta (HSD) in samenwerking met Havenbedrijf Rotterdam, Westland infra, Dutch Institute for Vulnerability Disclosure (DIVD), European Network for Cyber Security (ENCS), Greenport West-Holland, Topsector ICT, gemeente Den Haag, TU PowerWeb Institute, Living Lab Scheveningen, Campus@Sea, Duurzaamheidsfabriek en Hi Delta.

Onder regie van Topsector ICT wordt momenteel de Actieagenda Cybersecurity Technologies opgesteld, in nauwe samenwerking met coalities en partijen uit het veld. 

Eurocommissaris Henna Virkkunnen voor Technologie spreekt op X over een ‘overweldigende reactie’ op een oproep van de Europese Commissie (EC) om voorstellen in te dienen voor de bouw van AI-gigafabrieken. De EC ontving maar liefst 76 voorstellen uit 16 lidstaten voor 60 verschillende locaties.

“We are ready to support Europe’s enthusiasm for innovating in AI in Europe. The moment to shape our #AI future is now”, schreef Virkkunnen op X.

De oproep die liep van 9 april tot 20 juni, was vooral bedoeld om de belangstelling te peilen voor de officiële oproep die nog volgt. Ze geeft aan bilaterale gesprekken aan te gaan met alle aanvragers en betrokken lidstaten om de volgende stappen voor te bereiden. De Europese Commissie is van plan om tegen eind 2025 een officiële oproep te lanceren voor de oprichting van AI-gigafabrieken in de EU, samen met EuroHPC Joint Undertaking (EuroHPC JU), dat publieke en private middelen bundelt.

Volgens Virkkunnen is er sprake van een solide basis voor de aankomende aanbesteding en beleidsontwikkeling op dit gebied. De gigafabrieken worden gezien als game changers, omdat geavanceerde rekenkracht, energie-efficiënte datacenters en AI-concurrentievermogen worden gecombineerd.

Het doel van de gigafabrieken is om moderne data- en rekenhubs te ontwikkelen voor training en gebruik van AI-modellen op hyperschaal. De fabrieken vormen een strategische stap binnen het bredere AI Continent Actieplan van de EU.

Ook in Nederland is er interesse voor een AI-gigafabriek. Zo wil ondernemer Han de Groot proberen zo’n Gigafactory naar Nederland te halen.

Topsector ICT heeft een handige landingspagina samengesteld waarin u u alle relevante informatie terugvindt over de call Cybersecurity - veilige sensoren in de thuis- en ziekenhuisomgeving'. Deze call op het gebied van cybersecurity is een gezamenlijke call van Topsector ICT en de Topsector Life Sciences &Health (Health-Holland).

Er is in totaal 2 miljoen euro beschikbaar voor vakgroepen, kennisinstellingen en bedrijven die werken aan veilige sensoren in de thuis- en ziekenhuisomgeving, met een maximum van 500.000 euro subsidie per voorstel.

De call richt zich niet enkel op de sensoren zelf, maar ook op de dataverbindingen met andere partijen in de keten, en de systemen die de data verwerken. De rode draad in deze call luidt: hoe krijg je sensoren inherent veilig? Hierbij ligt de focus zowel op de hardware als de software als op de context en het ecosysteem (netwerken, data en de rest van de stack). Idealiter gebeurt dit vanuit het cybersecurity-by-design paradigma.

Op de landingspagina vindt u meer informatie over de call, de volledige calltekst en een samenvatting hiervan, de vereisten, het tijdspad en het verslag van het matchmaking-event op 19 juni 2025 en op zeer korte termijn vindt u hier ook de benodigde formulieren voor het inschrijven op de call. Ook leest u wanneer er een webinar over de call plaatsvindt en kunt u de slides van de pitches inzien die tijdens het matchmaking-event werden gegeven.

Tot slot zullen wij de komende tijd projectvoorstellen publiceren van organisaties die nog op zoek zijn naar consortiumpartners. Partijen die hun eigen projectidee en een beschrijving van de consortium partner(s) die u zoekt gepubliceerd willen zien, kunnen dat aangeven via een speciaal formulier.

Nederland legt 130 miljoen euro op tafel voor een AI Fabriek in Groningen en heeft een aanvraag ingediend bij de EU voor 70 miljoen subsidie. Het Nederlandse bod gaat vandaag richting de Europese Commissie. Als de EU de aanvraag goedkeurt en dus meefinanciert, start het expertisecentrum medio 2026. De supercomputer draait dan begin 2027 op volle kracht.

Tijdens het Matchmaking-event voor de call rondom publiek-private samenwerkingen voor mkb'ers kregen 15 personen de kans om hun initiatief te pitchen.

* Mark Karsch - Varity
Dit project draait om schaalbaarheid, controle en isolatie op netwerken van de volgende generatie. Varity is een Infrastructure-as-a-Service-partij, levert veilige communicatie voor bijvoorbeeld overheden, het leger, financiële partijen, de zorg, scholen en universiteiten. Mark is op zoek naar partijen in de Benelux en Europa om tot een bewezen track record te komen en het netwerk te testen. 

* Jimily Asiedu - 360Locate
Deze software-engineer heeft met zijn collega's een IoT-infrastructuur gebouwd die toepasbaar is op iedere use case op het gebied van Internet of Things (IOT). Hij is op zoek naar partners uit verschillende sectoren die interesse hebben in het IoT-platform.


* Wiert Omta - Thuisleefgroep
Wiert ontwikkelt een wat hij 'omgevings-chat' noemt. Geïnspireerd op een app van het Kadaster n.a.v. de Omgevingswet. Geïntegreerd met een taalmodel, zodat je inhoudelijke vragen kunt stellen, zoals: 'mag ik een dakkapel bouwen' of 'mag ik een schuur op mijn erf zetten'? De app gaat volgende week live in Utrecht en in een aantal Friese gemeenten.

* Ajinkya Kadu - Raynetics Technologies BV
Ajinkya werkt bij een Amsterdamse startup op het gebied van 3D Nanoscale Inspections. Dat doet het bedrijf AI-gedreven. Hij is op zoek naar R&D-partners & early adopters met name in Semiconductors & Microelectronics.

* Marton Horvath - Nextwit BV
Nextwit is een digitaal bureau dat onder meer samenwerkt met de Universiteit van Amsterdam. Het richt zich op opkomende technologieën en de adoptie hiervan bij organisaties. Nextwit werkt met AI, en denkt dat het veel kan leren van gespecialiseerde onderzoeksorganisaties op dit gebied.​ Het wil met hen samenwerking om AI te gebruiken voor complexe analytische use-cases.

* Jan Dekker - WEM No-Code
Jan helpt samen met zijn collega's bedrijven en mensen om gemakkelijke te digitaliseren. Bouwt webapplicaties. AI-agents, et cetera. Geen developers meer nodig en je bent ook nog eens tien keer zo goedkoop uit. Hij is op zoek naar nieuwe partners (kennisinstellingen, bedrijven en andere mkb-partijen) om pilots mee te ontwikkelen. 

* Hans Meeske - Holland Innovative
Holland Innovative werkt aan het versnellen van AI-transformaties. Gaat in gesprek met organisaties over wat AI kan betekenen voor ze en wat de quick wins zijn. Ze zijn op zoek naar experts en early adopters om samen use cases en labomgevingen mee te ontwikkelen.

* Marcel Schouwenaar - Marcel Schouwenaar Design
Marcel werkt aan een manier om gebruikers hun eigen data te laten managen. Op die manier beslissen ze zelf aan welke onderzoeken en welke organisaties ze hun data beschikbaar stellen. Bubl.Cloud heeft een oplossing. Die wil Marcel verder ontwikkelen en verrijken met Identity, data donaties, PDV-communicatie en het ontwerpen van het ecosysteem. Dit heet DiscoTech.

* Joep Wegstapel - Verticai BV
Verticai richt zich op domeinspecifieke AI voor automatische rapportage. Joep laat een demo zien tijdens zijn pitch. Hij wil dit graag verder ontwikkelen en uitrollen in het sociale domein. Hij werkt hierbij vaak samen met universiteiten. 

* Tijs van der Storm - Centrum Wiskunde & Informatica
Tijs en zijn collega's doen van alles met source code. Hij maakt betere tools om software te begrijpen (legacy software) en nieuwe software te maken. Hij houdt zich bezig met Software Analysis & T ransformation (SWAT). Er is een platform ontwikkeld. Hij wil onder meer domeinspecifieke talen ontwikkelen, software renoveren, en source code analyseren en is hiervoor op zoek naar mkb-partijen.

* Hans de Raad - OpenNovations
Open Innovation heeft een reference-stack ontwikkeld op het gebied van open source componenten. Het geeft 10 procent van de winst terug aan open source projecten. Het is op zoek naar kennispartners voor validatie en use cases. 

* Sayed Shahidi - Brain Bite
Sayed richt zich op AI-tutoring voor elk kind. Het doet dit via een platform. Communiceren gebeurt hier in gebarentaal, Het bedrijf wil voorloper worden in AI-gebarentaal. Brain Bite is op zoek naar onderzoekspartners en pilot-scholen.

* Tijl van Eck - Abykys BV
Abykys bouwt datadeeltechnologie. Doel is mkb-bedrijven in hospitallity realtime stuurinformatie geven en hen helpen hun eigen verdienmodel te versterken, zonder afhankelijk te zijn van grote platformen.​ Uitdagingen in deze sector zijn: margedruk en stijgend aantal faillissementen​, fragmentatie van data​ en platformafhankelijkheid en gebrek aan samenwerking​. De oplossing? ​Hospitality Data Deals: juridisch en technisch veilige datadeling via AMdEX​. Dit geeft realtime winstinzichten, KPI-framework, benchmarking​. De belangrijkste voordelen zijn meer regie, hogere marges en minder faillissementen​.

* Thomas van Dijk - TNO
Thomas vertelt tijdens zijn pitch meer over het energiesysteem van de toekomst, op basis van een open source energy-map en simulatie-tools. TNO is op zoek naar mkb-partijen die mee willen denken over verdere ontwikkeling en toepassing.

* Marvin Fernandes - United Nature
United Nature wil 7 generaties vooruit kijken om naar een not-for-profit-samenleving te komen. Digital autonomous organisations (DAO's) zijn volgens hem de nieuwe democratie. 

Na de pitches volgt een pauze, waarna het in een andere ruimte tijd is voor de matchmaking. 

Tijdens de tweede helft van de Veldconsultatie voor de Actieagenda AI/Data op 20 juni in Utrecht bespraken de deelnemers in groepjes (opgesplitst in onderzoekers, ondernemers en overheidsfunctionarissen) de volgende issues waarmee iets gedaan moet worden in de Actieagenda:

* Kip-ei-probleem bij vraag en aanbod;

* Lock-in bij buitenlandse partijen en onvoldoende alternatieven uit de EU;

* Databeschikbaarheid is onvoldoende;

* Tekort aan innovatieve oplossingen bij bedrijven, startups en scale-ups.

Ze bespraken met elkaar diverse voorbeelden in de praktijk van deze issues, maar ook wat er nu al gebeurt om deze issues aan te pakken. En tot slot: wat de deelnemers nodig hebben om meer te kunnen doen en van wie. Ook dit leverde weer een levendige discussie op.

Belangrijke bottlenecks

De ondernemers zien als belangrijke bottlenecks dat de marges klein zijn om te innoveren en de toegang tot de juiste data. Bij de overheidsfunctionarissen draaide de discussie vooral over de hoogte van de investeringsagenda en het belang van samenwerking, zowel regionaal, nationaal als internationaal. Bij de groep onderzoekers ging het vooral om het belang van standaarden, de beveiliging van data en Europese samenwerking.

Vervolgens werden de programmalijnen gedeeld van de Actieagenda, die nu nog in potlood staan. Dit werd opgedeeld in de volgende punten: de kernagenda, kennis en innovatie, flankerende activiteiten (valorisatie, Human Capital en internationalisering). Tot slot werd gevraagd aan de deelnemers of zij nog thema's missen. Onder meer standaarden, equity, de menselijke factor bij innovatie en het organiseren van ecosystemen voor datadeling en AI om wendbaarder te worden kwamen aan bod. 

Uitvoering van Actieagenda

Stephanie sloot af met meer informatie over de uitvoering van de Actieagenda AI/Data. "We moeten naar een beweging van het ecosysteem, waarbij iedereen zijn rol en verantwoordelijkheid neemt binnen de gezamenlijke doelen. De Actieagenda zal de komende tijd ook verder door moeten ontwikkelen, omdat de technologische ontwikkelingen en de situatie in de wereld razendsnel verandert." Ze wil naar een portfolio-aanpak met een wendbare strategie. "We moeten de komende tijd laveren tussen koers houden en inspelen op ontwikkelingen."

In Seats2Meet, vlakbij Utrecht Centraal, is zojuist de brede veldconsultatie ten behoeve van de totstandkoming van de Actieagenda AI/Data van start gegaan. Deelnemers uit de onderzoeks- en onderwijswereld zijn van de partij, net als experts die werkzaam zijn in het bedrijfsleven of bij overheidsinstanties.

De afgelopen tijd zijn er meerdere sessies geweest om op de juiste manier invulling te geven aan de twee Actieagenda’s die onder regie van Topsector worden ontwikkeld. Naast de Actieagenda AI/Data gaat het om de Actieagenda Cybersecurity Technologies, waar gisterenochtend nog een bijeenkomst voor was georganiseerd, eveneens in Utrecht.

Tijdens de sessie van vandaag wordt overlegd met relevante coalities en partijen, langs de lijnen van de Kennis- en Innovatieagenda (KIA) Digitalisering en de doelstellingen van de Nationale Technologie Strategie (NTS). Op de brede veldconsultatie van vandaag kwamen zo’n 35 belangstellenden af.

Stephanie Ottenheijm, coördinator van de Actieagenda's bij Topsector ICT en programmamanager KIA Digitalisering, en Ard-Pieter de Man, onafhankelijk consultant en professor aan de Vrije Universiteit Amsterdam, trapten de sessie af met een inleidende presentatie over de Actieagenda. Volg deze Livefeed voor updates over deze sessie.

Na de eerste drie pitches (zie vorige post) vonden nog vier pitches plaats tijdens het matchmaking-event Cybersecurity voor veilige sensoren in de ziekenhuis- en thuiszorgomgeving, een cross-over-call van de Topsector Life Science & Health en Topsector ICT. 

Het ging om pitches van:

- Tom de Leeuw (PAVA)
Tom en zijn team creëren een Wifi Sensing mesh netwerk om de aanwezigheid van personen te detecteren en alle aanwezigen in een verpleeghuis te monitoren. Dit geeft zorgverleners inzicht in de bewegingen en toestand van patiënten. PAVA is op zoek naar 
pilotpartners en andere leveranciers waarvan oplossingen geïntegreerd kunnen worden. Daarnaast willen zij het mesh-netwerk verder uitbreiden.

- Egon van den Broek (Universiteit Utrecht)
De hoogleraar Informatica en AI is altijd op naar meer kruisbestuiving tussen zorg en technologie. Hij ontwikkelt een multi-factor bio-authenticatie-oplossing voor veilige cardiovasculaire monitoring. "Patiënten worden na een hartoperatie zo snel mogelijk het ziekenhuis uitgewerkt. Daarna gaan zij naar huis of naar een revalidatiecentrum. Hierbij wordt er gebruik gemaakt van allerlei medische apparaten. De communicatie en uitwisseling van data moet veilig en transparant. Elk lichaam is anders, mensen hebben verschillende routines en geen enkele routine is exact hetzelfde."
Egon en zijn team verwerken signalen en doen voorspellingen op basis van data over wat er in de toekomst gaat gebeuren. Hij is op zoek naar partners en use cases.

- Christian van Bruggen (Touchbase)
Europa vergrijst. Mensen moeten en willen vaak ook langer zelfstandig thuis blijven wonen. Maar er zijn ook gevaren, zoals valpartijen en een sociaal isolement. Alarmknoppen werken vaak niet. Na de val zijn mensen vaak in de war en drukken zij niet op de knop, of ze dragen de alarmknop niet. Christian gelooft niet in wearables voor oudere mensen. Hij is voorstander van een nieuwe generatie van slimme oplossingen die niet afhankelijk zijn van het handelen van ouderen en daardoor veel betrouwbaarder zijn.
Touch base brengt sensortechnologie naar de huiskamer. Bijvoorbeeld door sensoren onder het bed of in de woonkamer te plaatsen, die het gedrag dag en nacht monitoren en automatisch een alert naar kinderen, mantelzorgers of de alarmcentrale sturen. Christian is op zoek naar partijen die hem technologisch verder kunnen helpen, zoals universiteiten, maar hij is ook op zoek naar kapitaal en product owners.

Als toegift mocht Jill Mulder van Genus Care extra pitchen. Ook zijn bedrijf houdt zich bezig met oplossingen die ervoor zorgen dat mensen langer thuis kunnen blijven wonen, waarbij de leefomgeving wordt gemonitord. Zijn bedrijf werkt aan een all-in-one solution, inclusief beeldbellen, verschillende sensoren en een portaal voor zorginstellingen. "We faciliteren het hele zorgsysteem." Jill is op zoek naar partners die hun oplossingen in hun platform wil integreren. "Wij bieden een secure data pipeline en willen het aanbod zo uitgebreid mogelijk maken, zodat mensen zo goed mogelijk kunnen worden ontzorgd."

Vanmiddag vindt tijdens Teknowlogy in De Fabrique in Utrecht het matchmaking event plaats voor de TKI cross-over-call Cybersecurity. Op deze Livefeed doen wij verslag van deze bijeenkomst. Voorstellen voor deze call moeten aansluiten bij de Actieagenda Cybersecurity Technologies die momenteel in ontwikkeling is, onder regie van Topsector ICT.

De call is een gezamenlijk initiatief van Topsector ICT en Topsector Life Science & Health. In totaal is er 2 miljoen euro subsidie beschikbaar voor veilige sensoren in de thuis- en ziekenhuisomgeving, met een maximum van 500.000 euro subsidie per voorstel. De call is relevant voor vakgroepen/kennisinstellingen en bedrijven die werken op het gebied van sensoren/sensoriek, cybersecurity, medische technologie, (intramurale/thuis-)zorg en domotica.

Verschillende soorten sensoren

Apparaten worden steeds slimmer en zijn vaker gekoppeld aan elkaar in de thuiszorg- en ziekenhuisomgeving. Inzicht en kennis over hoe om te gaan met indringers buitenaf (intrusion detection) en binnenuit (insider threat) is nodig. Nieuwe Internet of Things (IoT)-systemen, zoals apps of sensoren, zijn bij patiënten in veel gevallen indirect of direct ook gekoppeld aan de ICT-infrastructuur van een zorginstelling.

Voorbeelden van sensoren in de zorg zijn: valsensoren, slimme lampen en thermometers, ritme sensoren en geluidssensoren. Sensoren detecteren en meten verschillende fysieke parameters, zoals temperatuur, druk, licht, beweging, vochtigheid en geluid, en zetten deze metingen om in gegevens die vervolgens kunnen worden geanalyseerd en verwerkt.

De rode draad van deze call

Deze call richt zich niet enkel op de sensoren zelf, maar ook op de dataverbindingen met andere partijen in de keten, en de systemen die de data verwerken. De rode draad in deze call luidt: hoe krijg je sensoren inherent veilig? Hierbij ligt de focus zowel op de hardware als de software als op de context en het ecosysteem (netwerken, data en de rest van de stack). Idealiter gebeurt dit vanuit het cybersecurity-by-design paradigma. Ook autonome systemen en zelfbeschermingsvermogen kunnen worden meegenomen in de R&D binnen deze call, net als de juridische kant van dit thema (MDR, AI Act, Data Act).

De Tweede Kamer verklaart alle digitale onderwerpen niet controversieel, op voorstel van Jesse Six Dijkstra (NSC). Wetsvoorstellen, brieven en initiatiefnota’s in het digitale domein worden dus ook in deze demissionaire kabinetsperiode 'gewoon' behandeld.

De demissionaire bewindspersonen kunnen door dit unanieme besluit over de digitale onderwerpen blijven beslissen. Eddie van Marum (BBB) is de opvolger van de vertrokken staatssecretaris voor Digitalisering Zsolt Szabó en de taken van de vertrokken minister van Economische Zaken, Dirk Beljaarts (PVV), die ook een aantal belangrijke digitale dossiers in zijn portefeuille had, worden overgenomen door VVD'er Vincent Karremans.

Op maandag 16 juni is er weer een veldconsultatie geweest voor de ontwikkeling van de Actieagenda Cybersecurity Technologies die momenteel onder regie van Topsector ICT wordt ontwikkeld. Deze keer werd er feedback en input opgehaald tijdens de INTSECT 2025-conferentie bij de Radboud Universiteit in Nijmegen. Deze conferentie draaide om de beveiliging rondom Internet of Things (IoT), waarbij thema’s als cyber-by-design en de invoering van de Cyber Resilience Act (CRA) prominent op het programma stronden.

In een setting met ongeveer 100 wetenschappers en vertegenwoordigers van de cybersecurity-industrie en de overheid, presenteerden Stephanie Ottenheijm, programmamanager KIA Digitalisering en coördinator van de Actieagenda's Cybersecurity Technologies en AI/Data bij Topsector ICT, en Eddy Boot, directeur van dcypher, de basisideeën van de Actieagenda Cybersecurity Technologies in wording. Het is de bedoeling dat de agenda na de zomer wordt gepresenteerd.

Twee agenda’s die elkaar versterken

Op de conferentie werd ook de National Cybersecurity Research Agenda editie 4 (NCSRA IV) gepresenteerd. Deze agenda beschrijft de fundamentele en praktijkgerichte kennisbasis van Nederlands onderzoek op het gebied van cybersecurity. Deze agenda komt tot stand onder leiding van ACCSS, HBO Prio, NWO en dcypher. De NCSRA IV biedt onder meer een overzicht van de huidige stand van zaken in het cybersecurityonderzoek en geeft richting aan voor toekomstig onderzoek.

“De twee agenda’s moeten elkaar versterken en gezamenlijk één richting op werken”, lichtte Stephanie toe. De Actieagenda gaat nog een stapje verder dan de NCSRA IV, door te onderzoeken hoe de wetenschap met de overheid en het bedrijfsleven kan samenwerken voor het realiseren van de ambities uit de Nationale Technologiestrategie (NTS) op het gebied van cybersecurity.

Hoe naar ‘vanzelfsprekend veilig’?

Er was tijdens de bijeenkomst van 16 juni uitgebreid gelegenheid te discussiëren. Er werd vooral stilgestaan bij hoe een transitie kan worden ingezet naar ‘vanzelfsprekend digitaal veilig’ en met name de rol die de wetenschap daarin kan spelen.

De belangrijkste uitkomsten waren:

* Product-security is de basis, maar de meeste producten van de toekomst zijn niet meer zozeer producten, maar diensten. Vaak draait het dus om security van diensten (waar producten in zitten);

* Security van security-producten: veilige updates en patches zijn een must, want anders is de ellende niet te overzien, bewijst het Crowdstrike-incident;

* Cyber-by-design voor alleen Nederlandse-producten is het startpunt, ook vanuit de beweging naar meer autonomie in de digitale transitie. Maar producten of halffabricaten die je importeert dienen eveneens veilig zijn. Hoe zorg je daarvoor?

Verder werden er door de deelnemers nog een aantal zaken genoemd die volgens hen ook moeten worden meengenomen in de Actieagenda:

* Hoe om te gaan met cloudsecurity? Veel services staan immers in de cloud;

*  Economische drivers zijn naast juridische drivers eveneens nodig. Cybersecurity kost nu vooral geldt, hoe maken we inzichtelijk wat het ons oplevert?

*  Er is vraag naar meer en betere metrics voor cybersecurity (by design).

Eigen rol binnen ecosysteem

Tot slot gingen de deelnemers met elkaar in gesprek over hun eigen rol binnen het ecosysteem dat werkt aan de realisatie van de ambities van de Nationale Technologiestrategie. Er kwamen mooie inzichten naar voren. Diverse deelnemers gaven aan dat ze verantwoordelijk zijn voor CRA-implementatie en dat dit thema daarom voor hun relevant is.

“De belangrijke conclusie van de sessie is dat we op de goede weg zitten bij het ontwikkelen van de Actieagenda, maar dat we nog een aantal vraagstukken mee moeten nemen om te kunnen convergeren op de doorbraakinnovaties die nodig zijn”, stelt Stephanie Ottenheijm na afloop vast.

Jaarlijks worden tientallen innovatieve (onderzoeks)projecten op het gebied van digitalisering mogelijk gemaakt. Dit gebeurt sinds 2024 langs de lijnen van de Kennis- en Innovatieagenda (KIA) Digitalisering. Veelal gaat het om de inzet van publieke middelen in combinatie met investeringen vanuit het bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheden.

Topsector ICT heeft een overzichtspagina gemaakt op de website van de KIA Digitalisering van de periodes 2020-2023 en 2024-2027, waarbij u alle tot nu toe toegekende projecten op het gebied van digitalisering en ICT-innovatie kunt bekijken.

U kunt filteren op de sleuteltechnologieën AI, Data science, - analytics en -spaces en Cybersecurity Technologies, maar ook op subsidieverstrekker.

Topsector ICT werkt nauw samen met coalities en partijen uit het veld bij het ontwikkelen van de Actieagenda's waar het verantwoordelijk voor is. Voor de Actieagenda Cybersecurity Technologies wordt bijvoorbeeld intensief samengewerkt met Regionale Ontwikkelings Maatschappijen (ROM's). Guido Leestemaker, kwartiermaker Cybersecurity bij de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM), vertelt in dit interview waarom meedenken over en regionale betrokkenheid bij de Actieagenda zo belangrijk is.

Op dit moment wordt er hard gewerkt aan de Actieagenda Cybersecurity Technologies. Voor ICT-vakblad AG Connect interviewde Ester Schop Topsector ICT-directeur Frits Grotenhuis en dcypher-directeur Eddy Boot over wat er nodig is om de niet geringe ambities van Nederland waar te kunnen maken. Zij zoomen in op drie belangrijke actiepunten om te komen tot meer geïntegreerde oplossingen. De link naar het interview staat in de LinkedIn-post.

Vanmiddag vindt de eerste veldverkenning rondom de Actieagenda Cybersecurity Technologies plaats in Space to Create in Utrecht. “We hebben een leuke mix van bedrijven”, vertelt programmacoördinator Stephanie Ottenheijm.

Tijdens deze bijeenkomst gaat Topsector ICT in gesprek met een aantal bedrijven die werken aan cybersecurityoplossingen en wordt de analyse die tot nu toe gemaakt is getoetst. “Herkennen ze de huidige situatie? En waar zitten voor partijen specifiek de knelpunten?”, licht Stephanie toe. 

“Vervolgens verkennen we de voorgestelde oplossingsrichtingen en wat partijen nodig hebben om de ambities te bereiken die Nederland heeft die voortvloeien uit de Nationale Technologiestrategie (NTS). Wie heeft welke rol daarbij en hoe gaan we met alle betrokken partijen samenwerken om de doelen te bereiken?”

In een volgende update houden we u op de hoogte van het verloop van de bijeenkomst.

De Actieagenda's van de 10 prioritaire sleuteltechnologieën van de Nationale Technologiestrategie (NTS) worden onder regie van verschillende topsectoren uitgewerkt. Hierbij is het belangrijk dat de topsectoren en de onderliggende coalities en partijen elkaar goed weten te vinden met het oog op kruisbestuiving. Prof. dr. Nico van Meeteren, directeur van de Topsector Life Sciences & Health (Health~Holland), vertelt in een videofragment over het belang van nauwe samenwerking met Topsector ICT.

Topsector ICT kondigt een matchmaking-event aan met Topsector Life Science & Health op het gebied van Cybersecurity. Er is in totaal 2 miljoen euro subsidie beschikbaar voor vakgroepen, kennisinstellingen en bedrijven die werken aan veilige sensoren in de thuis- en ziekenhuisomgeving. Het gaat om innovatie projecten op het gebied van sensoren/sensoriek, cybersecurity, medische technologie, (intramurale/thuis-)zorg en domotica.

Voorbeelden van sensoren in de zorg zijn: valsensoren, slimme lampen en thermometers, ritme sensoren en geluidssensoren. Deze call richt zich niet alleen op de sensoren zelf, maar ook op de dataverbindingen met andere partijen in de keten, en de systemen die de data verwerken. De rode draad in deze call luidt: hoe krijg je sensoren inherent veilig? Hierbij ligt de focus zowel op de hardware als de software als op de context en het ecosysteem (netwerken, data en de rest van de stack).

Idealiter gebeurt dit vanuit het cybersecurity-by-design paradigma, wat een belangrijk thema is van de Actieagenda Cybersecurity Technologies (CST).

Op donderdagmiddag 19 juni 2025 organiseert Topsector ICT een matchmaking-event om geïnteresseerde partijen met elkaar in contact te brengen. Dit vindt plaats bij Teknology-evenement in De Fabrique in Utrecht.

LET OP: de datum en locatie zijn op verzoek van de achterban verplaatst (was oorspronkelijk 5 juni in Amsterdam).

Na de matchmaking wordt besloten of de call wordt doorgezet en wanneer deze wordt opengezet.

Om bedrijven en organisaties beter te kunnen helpen, heeft het ministerie van Economische Zaken besloten om de ondersteuning op het gebied van cybersecurity-kennisontwikkeling en -innovatie anders te organiseren. Samenwerkingsplatform dcypher zal per 1 september 2025 stoppen, en de werkzaamheden worden overgenomen door NCC-NL en partijen die uitvoering geven aan de Nationale Technologiestrategie Cybersecurity Technologies, waaronder de Actieagenda Cybersecurity Technologies.

Op donderdagochtend 19 juni 2025 vindt een brede veldconsultatie plaats ten behoeve van de totstandkoming van de Actieagenda Cybersecurity Technologies. Onder regie van Topsector ICT vinden de komende tijd verschillende overleggen plaats met diverse relevante coalities en partijen om op de juiste manier invulling te geven aan deze Actieagenda. Dit gebeurt langs de lijnen van de Kennis- en Innovatieagenda (KIA) Digitalisering.

De Actieagenda Cybersecurity Technologies vloeit voort uit de Nationale Technologiestrategie (NTS), waarbij er 10 sleuteltechnologieën prioritair zijn verklaard. Cybersecurity Technologies is één van die prioritaire technologieën, net als AI/Data, een andere digitale sleuteltechnologie die onder de verantwoordelijkheid valt van Topsector ICT.

Uiteraard worden ook dwarsverbanden gelegd met andere relevante Actieagenda’s binnen de NTS die momenteel worden opgesteld. Zo kan meer focus worden aangebracht en massa worden gerealiseerd om meer impact te genereren voor de Nederlandse én Europese economie en maatschappij.

De veldconsultatie van 19 juni (van 9-12 uur met aansluitend een lunch) zal plaatsvinden in Utrecht bij Space to Create (naast Utrecht Centraal). Zowel partijen uit het bedrijfsleven, het onderzoeksveld als de overheid binnen het cybersecurity-ecosysteem worden geconsulteerd. Op de agenda staat het valideren van de richting van de Actieagenda Cybersecurity Technologies en het in- en aanvullen van de agenda met concrete acties en partijen vanuit het veld.

Mag uw stem niet ontbreken bij deze consultatie? Meld u dan hier aan. 

Topsector ICT organiseert samen met BOM, ROM-NL en TNO een veldverkenning voor de Actieagenda Cybersecurity Technologies. De bijeenkomst is vooral gericht op de High Tech-industrie in Brainport-regio en vindt plaats op 13 juni 2025 op de TU Eindhoven.

Voor elk van de tien prioritaire technologieën binnen de Nationale Technologiestrategie (NTS) wordt een actieagenda ontwikkeld. Twee van de tien actieagenda’s vallen onder verantwoordelijkheid van de Kennis- en Innovatieagenda Digitalisering. Lees meer over de achtergrond van de Actieagenda's AI/Data en Cybersecurity Technologies op onze landingspagina. 

De Actieagenda AI/Data komt in drie fases tot stand. Dit gaat in nauwe samenspraak met landelijke ecosystemen zoals de AI Coalitie 4 NL en het Centre of Excellence Data Sharing & Cloud (CoE-DSC). Daarnaast wordt er samengewerkt met NWO, TNO-ICT en het Ministerie van Economische Zaken, waar de Nationale Technologiestrategie (NTS) onder valt.

In verschillende sessies met diverse betrokkenen wordt het organisatiemodel en de financiering bepaald. Ook de KPI’s, een monitoringskader, de tijdlijn en mijlpalen worden afgestemd met de betrokken partijen.

De totstandkoming van de Actieagenda AI/Data bestaat uit de volgende 3 fases:
Fase 1: Analyse van het ecosysteem
Fase 2: ambities, doelen en acties
Fase 3: organisatie, monitoring en uitrol