Op maandag 26 januari 2026 werden de tien actieagenda’s die voortvloeien uit de Nationale Technologiestrategie (NTS) officieel gepresenteerd in het NEMO Science Museum in Amsterdam. In deze tien actieagenda’s zijn de NTS-ambities voor 2035 door meer dan 1000 betrokken organisaties uitgewerkt in 53 grootschalige, meerjarige publiek-private innovatieprogramma’s met een totale investeringsomvang van ruim 14 miljard euro.
De tien actieagenda’s laten concreet zien welke technologische doorbraken, toepassingen en ecosystemen nodig zijn om de strategische positie en het verdienvermogen van Nederland te vergroten en de positie van onze startups, scale-ups, het mkb en grootbedrijf te verstevigen. Tegelijkertijd zijn ze onmisbaar om grote maatschappelijke uitdagingen op te lossen. Onder coördinatie van Digital Holland (voorheen Topsector ICT) werden de Actieagenda’s AI/Data en Cybersecurity Technologies ontwikkeld.
Reactie minister Karremans
Minister Vincent Karremans (Economische Zaken) nam de actieagenda’s in ontvangst. Hij stelt dat Nederland een sterke uitgangspositie heeft in sleuteltechnologieën, met veel talent, technologische kennis, innovatiekracht en een ijzersterk bedrijfsleven. “De actieagenda’s komen op het juiste moment, in een periode van geopolitieke en economische druk waarin gerichte investeringen in innovatie, technologie en strategische autonomie noodzakelijk zijn. Omdat we als relatief klein land keuzes moeten maken en voortbouwen op onze sterktes, is het essentieel dat ook investeerders structureel aanhaken bij de innovatieprogramma’s uit deze actieagenda’s”, aldus Karremans.
Hij benadrukte in NEMO dat betrokken partijen uit het bedrijfsleven, kennisinstellingen en de overheid samen de schouders eronder moeten zetten. “Samen kunnen we de technologieën uit de Nationale Technologiestrategie succesvol naar de markt brengen, ons verdienvermogen vergroten en bijdragen aan de autonomie van Nederland en Europa.”
Digitale innovatie versnellen
MT-lid Digitale Economie bij het ministerie van Economische Zaken Angela van Diejen, tevens
opdrachtgever van de tien actieagenda’s die voortvloeien uit de NTS liet Digital Holland weten dat de actieagenda’s voor AI/Data en voor Cybersecurity Technologies ‘mensen, organisaties, kennis en investeringen bij elkaar brengen om digitale innovaties te versnellen’. Van Diejen: “Ze versterken de sector, de digitale infrastructuur en onze technologische autonomie. Daarmee vergroten ze direct het toekomstige verdienvermogen van Nederland door nieuwe economische kansen te creëren en de productiviteit in sleutelsectoren te verhogen.”
Lees ook:
Michiel van der Veen, Business Director Cybersecurity bij TNO, stelt dat Nederland op een kantelpunt staat: “Digitalisering versnelt, dreigingen worden geavanceerder en onze afhankelijkheden groeien. De Actieagenda Cybersecurity Technologies geeft Nederland een instrument om deze ontwikkelingen vóór te blijven. Het helpt industrie, overheid en kennisinstellingen om samen te bouwen aan intrinsiek veilige producten, ketens en ecosystemen. Zo verzekeren we niet alleen onze veiligheid, maar ook ons verdienvermogen richting 2035.”
Zelfverzekerd ecosysteem
Johan Mentink, boegbeeld van het Nederlandse ecosysteem voor Neuromorphic Computing – één van de programmalijnen van de Actieagenda AI/Data – zegt in een reactie dat de Actieagenda AI/Data de belangrijkste stappen formuleert die nodig zijn om Nederland beter te maken in digitale technologie. “Neuromorphic Computing staat hierin centraal, het kan computers veel energie-efficiënter en effectiever maken. Dit maakt toepassingen mogelijk die met de huidige AI onmogelijk zijn. De implementatie van de Actieagenda AI/Data zal deze toepassingen vinden, neuromorphic computers verbeteren en een zelfversterkend ecosysteem organiseren. Dit geeft een boost aan het verdienvermogen van Nederland en maakt ons veel weerbaarder en autonomer.”
Dubbel werk voorkomen
Guido Leestemaker, kwartiermaker Cybersecurity bij de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM), stelt dat regionale betrokkenheid bij de totstandkoming van de Actieagenda’s essentieel is geweest. Vanuit het ministerie van Economische Zaken hebben de Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen (ROM’s) de opdracht gekregen om te werken aan een Regionaal Versterkingsplan voor de Nationale Technologie Strategie (NTS). “Door intensieve afstemming en samenwerking met onder meer Digital Holland voorkomen we dubbel werk en zorgen we ervoor dat onze regionale kennis en ervaring goed worden meegenomen in de landelijke aanpak en de Actieagenda Cybersecurity Technologies. Ook om die reden is het handig om vaker samen op te trekken, goed op de hoogte te zijn van de plannen en ontwikkelingen en te voorkomen dat er dubbel werk wordt gedaan.”
Hij merkt dat landelijk beleid niet altijd goed aansluit bij de dagelijkse praktijk van ondernemers in de regio – en dat geldt zeker voor mkb’ers. “Wij staan dagelijks in contact met bedrijven en organisaties uit de regio, kennen ze als geen ander en weten wat er speelt. Die input hebben wij ingebracht tijdens de consultatierondes die werden georganiseerd door heel Nederland. Zo zorgen we ervoor dat iedereen aanhaakt. We benaderen ondernemers in de regio actief over marktconsultaties en treden regionaal op in de uitvoering van beleid.”
Gezamenlijke verantwoordelijkheid
Jeannine Peek, boegbeeld en bestuurder van Digital Holland, directeur van Capgemini Nederland, en presentator van de Actieagenda AI/Data op het lanceringsevenement van de NTS-agenda’s vorige week, stelt dat de kracht van de Actieagenda’s niet alleen in de inhoud zit, maar ook in de gezamenlijke verantwoordelijkheid die ze organiseren. “Na visievorming komt het nu aan op uitvoering: het daadwerkelijk toepassen van AI, data en cybersecurity in vitale sectoren, organisaties en ketens. Er is een grote behoefte aan richting, samenhang en schaal. Deze Actieagenda’s geven die richting en maken het mogelijk om innovatie sneller van pilot naar productie te brengen op een veilige, verantwoorde manier én met oog voor publieke waarden. Zo bouwen we stap voor stap aan een digitaal weerbaar en economisch sterk Nederland.”
Cybersecure-by-design
Dimitri van Zantvliet, Director Cybersecurity bij NS, die de Actieagenda Cybersecurity Technologies presenteerde op het eerder genoemde event, stelt dat veiligheid bij NS altijd een kernwaarde is geweest. “Vandaag geldt dat net zo goed voor onze digitale infrastructuur als voor onze fysieke rails. De beweging naar cybersecure-by-design is wat mij betreft essentieel. Veiligheid moet vanaf het allereerste moment ingebakken zijn in het ontwerp van systemen en software. Dat vraagt om een echte shift left-aanpak bij softwareontwikkeling. Dat verandert niet alleen technologie, maar ook hoe we ontwikkelen, samenwerken en gedrag beïnvloeden. Dat zijn juist de thema’s die we in de Actieagenda Cybersecurity Technologies centraal stellen."
Geen einde maar begin
Peter Verkoulen, Programmadirecteur van het Centre of Excellence for Data Sharing & Cloud (CoE-DSC) en voorzitter van de werkgroep Data Delen van de Nederlandse AI Coalitie, benadrukt dat het op een veilige manier combineren van data uit verschillende bronnen, waarbij we zelf de controle houden, essentieel is voor het verdienvermogen van Nederland. “Voorbeelden te over in allerlei sectoren, maar de volgende stap is delen van data over grenzen van landen en sectoren heen. Dit zie je ook terug in het recent verschenen Rapport Wennink. De Actieagenda AI/Data is geen einde maar een begin en een uitdaging aan ons allemaal om hier snel en concreet invulling aan te geven. In de NTS Actieagenda AI/Data is ook expliciet aandacht voor het onderwerp Cloud – en dat is terecht! Zonder Nederlandse/Europese cloudindustrie is soeverein data delen immers onmogelijk.”
Aan de slag
Ook Stephanie Ottenheijm, werkzaam bij Digital Holland en verantwoordelijk voor de ontwikkeling van beide Actieagenda’s zegt dat het echte werk nu pas begint. In haar nieuwe rol als Lead AI?Data is zij verantwoordelijk voor de uitvoering van de Actieagenda AI/Data. "Het werken aan de agenda’s met zoveel partijen op zulke relevante thema’s was een uitdagend en uniek proces. Hierbij was de truc om de agenda’s op zo’n manier te ontwikkelen dat we er met z’n allen beter van worden. Niet alleen economisch, maar ook maatschappelijk.”
Er is volgens haar gelukkig veel overeenstemming over wat er te doen staat. “Voor AI/Data betekent dat een eigen AI-en data-infrastructuur en industrie bouwen. De actieagenda is een mooi startpunt om daarin meer gezamenlijk op te trekken. Zodat we met elkaar grotere stappen kunnen zetten en de ambities van Nederland echt waar kunnen maken.”
Eddy Boot is als Lead Cybersecurity Technologies bij Digital Holland verantwoordelijk voor de uitvoering van de Actieagenda Cybersecurity Technologies. Hij stelt dat Nederland een indrukwekkende kennispositie heeft op cybersecurity, een bloeiende cybersecurity-industrie en tal van innovatie-instrumenten. “De kansen liggen voor het oprapen. Maar die kansen benutten we nog te weinig. We zien versnippering, te weinig eigen technologieontwikkeling en een beperkte toepassing van onze innovatieve ideeën. Daardoor blijft echte opschaling uit. Met de Actieagenda willen we die trend doorbreken: we versterken onze samenwerking, maken scherpe inhoudelijke keuzes en zetten onze kennis om in cybersecurityproducten en -diensten. Die producten en diensten worden breed geïmplementeerd en moeten écht het verschil maken voor onze maatschappij en industrie.”
Frits Grotenhuis, directeur en bestuurder van Digital Holland is blij met de digitale Actieagenda’s AI/Data en Cybersecurity Technologies, zoals deze er nu liggen. “Het is belangrijk om vanuit een integrale visie en kaders naar concrete nationale ambities toe te werken met elkaar. De Actieagenda AI/Data omvat en integreert diverse recente initiatieven zoals de AI-fabriek, het Nederlands taalmodel GPT-NL, de behoefte aan data-interoperabiliteit en meer.” Volgens hem kunnen we met dit strategische kader de komende jaren met elkaar grote stappen zetten. “De actieagenda Cybersecurity Technologies dekt zowel het spreekwoordelijke 'ophogen van de dijken' als slim innoveren en anticiperen op (de impact van) nieuwe technologie zoals quantum en AI.”